Ontzet van Leiden
Elk jaar op 3 oktober wordt het ontzet van Leiden gevierd met een grote parade, feesten en traditionele gerechten. Het is een datum waarop de stad stilstaat bij de vrijheidsstrijd tegen de Spaanse overheerser. Veel lokale musea en instellingen doen mee, net als de meeste muziek- en sportverenigingen, dus ook Circusschool Miloco met Sofia in de eenwielertalentengroep.
Het begin van de 80-jarige oorlog
Het Ontzet van Leiden vond plaats op 3 oktober 1574. De de 80-jarige oorlog was toen pas 6 jaar aan de gang. Toch was het een hele belangrijke overwinning op de Spanjaarden.
Leiden is tijdens die oorlog een belangrijke stad, omdat het in het opstandige hart van het land ligt en controle heeft over verschillende belangrijke waterwegen. Het is economisch en religieus van belang. In oktober 1573 belegeren Spaanse troepen de stad om Leiden door uithongering tot overgave te dwingen.
De opstandelingen bedenken een plan om de stad te ontzetten. Een directe aanval op het Spaanse leger is uitgesloten, aangezien de Spaanse troepen beter getraind en talrijker zijn. Met een aanval op Maastricht proberen ze het Spaanse leger weg te lokken. Dat lijkt initieel te lukken, maar nadat de Spanjaarden het rebellenleger in het open veld hebben verslagen, wordt het beleg direct weer hervat.
Dit nieuwe beleg leidt tot voedseltekorten met woekerprijzen als gevolg. Het bestuur voert daarom vaste prijzen in voor oa. boter, kaas, rogge en tarwe. Dat voorkkomt dat mensen eten niet kunnen betalen, maar brengt niet meer voedsel de stad in. In augustus van 1574 is de nood zo hoog dat een aantal bestuurders zich over willen geven aan de Spanjaarden. Dan komt een signaal van de rebellen dat hulp onderweg is. Leiden trekt de broekriem nog één keer aan.
De opstandelingen zetten een groot deel van het land onder water, waardoor het zuiden in feite in een groot meer verandert. Boeren moeten vertrekken of verdrinken. De niet gewaarschuwde Spanjaarden worden door het stijgende water verrast en uit hun stelling gejaagd.
De rebellen vallen aan met platbodems en breken door de Spaanse linies heen. Direct varen transportschepen met eten de stad binnen. Witbrood, kaas en haring wordt aan hongerende burgers uitgedeeld. Het is een grote overwinning voor de Nederlanders, maar de opstand is nog jong.
De vrijheidsstrijd zou nog 75 jaar duren en op alle wereldzeeën worden uitgevochten. In totaal vallen er vele honderdduizenden slachtoffers. Daar staat Leiden elke 3 oktober met haring en witbrood bij stil.